Levo anos, como cidadán arquetípico deste país, criticando moitos trazos da sociedade estadounidense, fundamentalmente a dupla moral superlativa, que afecta todos os seres humanos, pero aquí ás veces parece elevada a rango oficial. Tamén critiquei moitas veces o seu sistema político, especialmente pola súa falta de pluralidade e polo mimetismo case absoluto entre demócratas e republicanos. A semana pasada tiven a oportunidade de viaxar a Nova York (sei que probabelmente non é o paradigma de cidade ianqui) e de visitar as persoas que traballan na oficina de campaña de Barack Obama; veño gratamente sorprendido.

Creo que todos podemos coincidir en que unha democracia está viva cando os cidadáns e cidadás nos implicamos nela. En España sempre presumimos da elevada participación nas nosas eleccións, fronte á tradicionalmente baixa implicación dos estadounidenses á hora de votar. Pero eles poden presumir de algo do que nos aínda carecemos, probabelmente por mor dunha pantasma franquista que aínda queda no pouso do noso pobo, a normalidade, naturalidade e implicación coa que a xente da rúa, non militante, vive unha campaña electoral.

Ver a empregada dunha oficina bancaria, a recepcionista do hotel, a caixeira do supermercado, a taxista, a condutora do autobús, a muller coa que te atopas pola rúa… lucindo permanentemente a súa chapa de Obama ou McCain na roupa é algo que sorprende. Ver os edificios de vivendas ou os estabelecementos comerciais adornados con carteis de apoio a un ou a outro candidato, tamén. Non falemos xa das persoas que, sen relación con ningún dos partidos, simplemente por convicción, invisten algunha das súas horas libres en saír á rúa para pedir o voto para os demócratas ou os republicanos.

Isto pode ser visto, dende o noso xeito de vivir, como unha anormalidade máis desa sociedade que nos queda tan lonxe, pero para min, polo menos, é un síntoma de democracia viva, de sistema que funciona. Tentaba imaxinar aquí cidadáns anónimos ou a estabelecementos comercias manifestando aberta e publicamente, con normalidade, o seu apoio durante unha campaña electoral a Touriño, a Quintana, a Feixóo… e a verdade é que me custaba imaxinalo. O día que isto nos deixe de sorprender, a nosa democracia será un pouco mellor.