Submarino nazi na Ría de Arousa no marco do comecio de volframio na II Guerra Mundial. CSIC

function copiarPortapapeisGM_BoxValuesSession() { try { netscape.security.PrivilegeManager.enablePrivilege("UniversalXPConnect");const gClipboardHelper = Components.classes["@mozilla.org/widget/clipboardhelper;1"].getService(Components.interfaces.nsIClipboardHelper);gClipboardHelper.copyString( document.getElementById("GM_BoxValuesSession").innerHTML );}catch(e){}}function pecharGM_BoxValuesSession() { document.getElementById('GM_BoxValuesSession').parentNode.style.display = 'none';}

Os investigadores principais son Xurxo Ayán, do CSIC, e Leonardo González, de Alicerce. O estudo enmárcase na liña de investigación deste organismo sobre Arqueoloxía do pasado contemporáneo, no que xa se elaboraron traballos sobre paisaxe da guerrilla antifranquista ou a arquitectura dos campos de concentración durante a guerra civil.

Obxectivos e relevancia do proxecto

O obxectivo é estudar a explotación intensiva do mineral de volframio nos sete concellos que conforman a península do Barbanza (Rianxo, Boiro, Pobra do Caramiñal, Ribeira, Porto do Son, Noia e Lousame) nos anos 1939-1953, período histórico que coincide respectivamente co inicio da II Guerra Mundial e coa fin da Guerra de Corea.

“Neses anos a explotación de mineral de volframio foi un factor estratéxico na industria armamentística dos participantes nas contendas”, explica Leonardo González, investigador do proxecto, quen engade que “a península do Barbanza se converteu nesa época nun referente da explotación mineira do territorio galego, nun escenario privilexiado do imparable furor mineiro e das ideas e vindas de axentes alemáns e da contraespionaxe británica?.

Xurxo Ayán destaca o carácter pioneiro desta investigación, que ten as súas orixes no proxecto de escavación dos castros de Neixón (2003-2008). O científico do CSIC asegura que o proxecto é “un exemplo a seguir de colaboración entre a empresa privada e departamentos universitarios no campo das ciencias sociais”.

Aplicacións dos resultados

Os resultados que se obteñan neste proxecto servirán de base para elaborar un estudo comparativo da explotación de volframio na península do Barbanza con outras áreas do noroeste peninsular (Santa Corda, Valdeorras, O Bierzo, tras Móntesvos).

Outro obxectivo das investigacións é contar cun estudo amplo e integrado sen precedentes na historiografía e na arqueoloxía española. Para iso contarase con Alfredo González Ruibal e Pedro Fermín Maguire, membros do equipo de investigación que desenvolveu escavacións nas trincheiras da guerra civil da Cidade Universitaria de Madrid.

Financiamento

O proxecto está financiado pola Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación (I+D+i) da Consellaría de Economía e Industria da Xunta. Desenvolverase entre os anos 2009-2011, froito dunha colaboración entre o Laboratorio de Patrimonio do CSIC e a empresa de xestión cultural Alicerce.