Xosé Luís Méndez Ferrín, novo presidente da RAG. Paco Vilabarros

Ferrín, elixido presidente da RAG o pasado 23 de xaneiro en substitución de Xosé Ramón Barreiro, reivindicou, nunha entrevista concedida a Europa Press, a galeguidade lingüística do Navia-Eo, aceptando a posibilidade de chegar a un consenso normativo coa Academia da Llingua Asturiana para o occidente de Asturias, sempre e cando esta "deixe de asturianizar".

"O asturiano ten que ser oficial en Asturias e o galego tamén no occidente de Asturias", sinalou Ferrín. "A min persoalmente dáme rabia, moita rabia que o asturleonés sexa cooficial en Mirando do Douro e recoñecido pola República Portuguesa, e o asturiano non o sexa en Asturias plenamente", comentou, se ben engadiu que "o occidente de Asturias é outra cousa, e ten que ter un tratamento especial, e nós apoiamos as normas do galego de Asturias do Navia-Eo".

Segundo Ferrín, a Academia da Llingua Asturiana "trata de asturianizar o galego de Asturias, pero é inútil, porque os 'e' breves do latín non ditongan, non o pode conseguir ninguén, se non o conseguiron miles de anos de historia", afirmou.

Facía referencia, así, a un dos trazos máis característicos para diferenciar o galego do asturiano ou o castelán: a evolución do 'e' e do 'o' curtas latinas, que mentres en castelán e en asturiano ditongaron (exemplos como ‘tierra’ e’puerta’) en galego permaneceron como tales ('terra' ou 'porta'). Non obstante, a normativa da Academia da Llingua Asturiana para o Navia-Eo respecta este aspecto, pois no que dende Asturias se chama galego-asturiano se manteñen os termos 'terra' e 'porta', como se pronuncian na zona.

No canto a se estaría de acordo en chegar a un consenso sobre a normativa do "galego de Asturias" coa Academia da Llingua, Ferrín respondeu: "naturalmente que si". "Pero o que non se pode é tratar de asturianizar poñendo 'e' grega, iso é inmaturo e non está ben", comentou, en referencia a outro trazo diferenciador, o 'e', que se utiliza na 'fala' occidental en palabras como 'trabayar', termo que en galego normativo se di 'traballar'.

Comentou tamén que no occidente "ninguén di 'ye'; ou falan castelán ou falan galego, o que non falan é asturiano nunca, e as formas dialectais, que non son asturianas, son marcadísimas", se ben matizou que nesta zona "hai unha conciencia moi difusa de que iso non é seu".

"O asturiano é o asturiano e forma parte dunha unidade lingüística venerábel, antiga, que sobrevive até Portugal, e León, e que iso ten que ser oficializado plenamente, non de xeito vergoñento e insuficientemente como está agora; o asturiano ten que ser lingua oficial e o galego tamén ten que ser lingua oficial de Asturias", declarou o presidente da RAG. "Se Asturias é así de complicada pois, que imos facer? Tampouco é nada malo", engadiu.

Ferrín recoñeceu que o occidente de Asturias é un ámbito que non compete a Galiza, pero sinalou que está en contacto con movementos culturais e persoas do Navia-Eo. "Algúns dos nosos escritores novos do occidente asturiano, como Eva Moreda, magnífica novelista en galego, que é da Veiga (Vegadeo)," comentou. Dende o seu punto de vista, "é curioso que en Asturias occidental haxa unha gran cantidade de escritores en galego, uns máis dialectais e outros mais normativos, pero hai un cultivo do galego moi importante, moitísimo máis que no Bierzo", afirmou.