PUBLICIDADE
Martes, 16 de marzo de 2010
Cambio político
Balears, o goberno de progreso que regresou

H. Vixande A esquerda e o nacionalismo das illas, que perderon as autonómicas de 2003, gañáronas de novo en 2007 a pesar de incorrer nunha crise interna

Reloxo 04.04.2009 | 08:14
TAGS: balears , Mata , antich , catalán ,

Francesc Antich, presidente das Illes Balears Francesc Antich, presidente das Illes Balears. REUTERS

En 1999 un acordo de progreso chegou ao goberno en Balears grazas a un pacto no que participaron cinco forzas políticas. A inexperiencia na coalición e algunhas tensións internas que fixeron que se visualizase un executivo multicéfalo, levaron á vitoria ao PP. Catro anos despois, en 2007, a esquerda e o nacionalismo recuperaban o poder. Trátase dun caso do que se poden tirar conclusións na Galiza.
 
Para entender o panorama electoral balear hai que atender a claves políticas pero tamén aritméticas. Cada illa representa unha circunscrición electoral nos comicios autonómicos, de modo que Mallorca conta con 33 representantes, Menorca con 13, Eivissa con 12 e Formentera con 1. O Parlamento está integrado por 59 deputados, cunha maioría absoluta constituída por 30 representantes. Neste contexto, Eivissa, e en menor medida Mallorca, é crucial para a composición de maiorías porque un dez por cento dos votos son os que determinan a quen corresponde o escano número doce: ben ao PP, que entón suma sete deputados fronte a cinco da esquerda e o nacionalismo, ben estes últimos, que se igualan a seis coa dereita.
 
Tras anos nos que o PP exerceu o poder nas Illas Balears, en 1999 a esquerda e o nacionalismo uniuse en Eivissa e conseguiron seis escanos, cifra que non alcanzaban a pesar de contar con máis votos que o PP porque concorrían desunidas. Neses comicios, Unió Mallorquina, unha forza de centro dereita que apoiaba o PP, decidiu darlle as costas aos populares e facilitou a elección do socialista Francesc Antich como presidente dun goberno con cinco partidos integrados nel, o goberno de progreso.
 
“Na xestión do pacto de progreso houbo moita desconfianza, enfrontamentos duros, sensación de desunión e unha presión do Estado, gobernado por Aznar, e dos hostaleiros contra a imposición da ecotaxa que gravaba cun euro a estancia diaria dos turistas nos hoteis. Ademais, o PP non se esborrallou a pesar de perder o poder”, explica o xornalista Miquel Payares, delegado nas Illas Balears do semanario El Temps. Tras esa primeira experiencia, nas autonómicas de 2003 o pacto de progreso rachou en Eivissa e o PP conseguiu o escano que lle faltaba para a maioría absoluta, o que lle deu o goberno durante a seguinte lexislatura.

Derrota e recomposición
 
A derrota electoral das forzas progresistas sumiu a esquerda política e o nacionalismo nunha profunda crise. O presidente saínte marchou a Madrid como deputado do PSOE, os nacionalistas do Partit Socialista de Mallorca viviron unha escisión e o seu principal dirixente tivo que abandonar a política en 2006. O presidente Jaume Matas (PP) paseouse polas illas nunha lexislatura vitoriosa (2003-2007) na que non tiña enfronte unha oposición parlamentaria real. O desánimo das forzas progresistas era patente ao considerar que non había opción contra a dereita.
 
Mais Jaume Matas non aproveitou a conxuntura para consolidarse porque pensou que a esquerda e o nacionalismo non eran quen de recompoñerse. Non andaba moi errado, pero iniciou unha política de construción de grandes obras de infraestruturas que espertou a conciencia da outra esquerda, a social. Autovías innecesarias construídas no ronsel de intereses económicos particulares como a de Eivissa, o metro de Palma e en xeral varias actuacións que implicaban a destrución do territorio, trouxeron consigo grandes mobilizacións sociais ao final da lexislatura. En marzo de 2007, a só uns meses das eleccións autonómicas, tivo lugar en Palma a maior manifestación da historia do arquipélago; participaron 50.000 persoas.
 
A esquerda política e o nacionalismo reaccionaron impulsados polas mobilizacións sociais. En Eivissa recompúxose a coalición progresista e en Mallorca uníronse todas as forzas á esquerda do PSOE e o nacionalismo. O resultado foi que nas autonómicas de 2007 o PP e os progresistas empataron a seis deputados en Eivissa, mentres que a unidade da esquerda e o nacionalismo lle impediu ao PP lograr un escano máis en Mallorca. Contra todo prognóstico, outra vez as forzas de progreso sumaron 30 escanos e constituíron un novo goberno de coalición que preside outra volta o socialista Francesc Antich.

Impulso ao catalán

O Govern vén impulsando a normalización do catalán, a través dun modelo seguido en parte pola Xunta de Touriño.

Nas Illes Balears o 49% da poboación censada non naceu na Comunidade autónoma. Gran parte dos habitantes do arquipélago proceden da Península, doutros países europeos ou do terceiro mundo, fundamentalmente de Latinoamérica. “Para moitos latinoamericanos é difícil aceptar que os seus fillos teñan que estudar en catalán”, explica o xornalista Miquel Payares.

Por outra banda, en Balears as forzas conservadoras sempre rexeitaron a unidade lingüística co catalán continental. “Agora hai máis sectores sociais tentados a empregar o catalán como arma, este fenómeno colleu forza desde 2004; o PP volta a falar de bilingüismo, que para eles significa que  cada un fale o que queira pero que os pais teñan o dereito a escolleren a lingua de ensino dos seus fillos”, sinala Payares.

A colocar a cuestión do idioma no centro da vida política contribuíron entidades como o Círculo Balear. A eles uníronse colectivos profesionais como os médicos, que promoven unha campaña contra a decisión do Govern de que deben entender o catalán para poder atender os pacientes. “Pretenden excitar nos novos habitantes  unha reacción contra a normalización lingüística para achegarse a esas bolsas de sesenta mil votantes potenciais que podaerían ter dereito a sufraxio nas municipais”, asegura Payares.

Imprimir     Tamano Menos Tamano Mas
VOTA
A Nosa Terra Diario eliminará todos aqueles comentarios que conteñan vocabulario ofensivo ou publicitario ou que non se axusten ao tema desta información. Grazas pola súa participaciún.
 
© 2010 A Nosa Terra
Principe 22 - Baixo. 36202 Vigo
Tel. 986 22 24 05.

info@anosaterra.com
diariodixital@anosaterra.com
Delegación Santiago
Tel. 620 91 70 56

Publicidade:
Tel. 616 90 46 88
Tel. 986 43 38 30
publicidade@anosaterra.com
PDF  Descargar Tarifas
Edita: Promocións Culturais Galegas S.A.
Vicepresidente e Conselleiro-delegado:
Afonso Eíré López


Director: Manuel Veiga Taboada
Subdirector: Xan Carballa Alonso
Coordenador Dixital: César Lorenzo Gil
Edición: María Obelleiro Hermida
Charina Giráldez Río