Claudio Rodríguez Fer

Cinepoemas

Autor: Claudio Rodríguez Fer.

Edita: Xerais. Colección “Vento Branco”, 1983

Todas as obras literarias son o froito dunha época, dunha especial circunstancia socio-económica e dun determinado momento cultural. Obras como Cinepoemas (1983) non xorden da nada, senón que son o resultado dun clima particular e inconfundible que as fai agromar e solecer ao abeiro dun público receptor especialmente sensibilizado e educado para a súa comprensión. Así pois, non foi casual que a obra de Claudio Rodríguez Fer aparecese en escena xusto na década en que o cinema en Galicia espertaba e comezaba a ofrecer os seus primeiros resultados.

Como o propio poeta deixou escrito no limiar ao libro, Cinepoemas non é senón un longo poema fílmico. Neste sentido, digo eu, unha obra tal resulta un suxestivo compendio de moitas daquelas películas que dalgunha maneira constitúen o imaxinario visual de toda unha xeración.
Entre os directores e películas que aparecen poetizados ou referidos nestes versos hainos de practicamente todas as escolas e épocas posibles ata os anos setenta do pasado século. Dende Griffith e o cinema ruso dos anos vinte (Einsenstein, Pudovkin, Dovjenko), pasando por Vidor ou o cine cómico de Chaplin, Keaton e Lloyd, o cinema mudo alemán de Lang e Murnau, os pioneiros norteamericanos (John Ford), os clásicos da banda deseñada (Bambi), a modernidade de Welles, a escola italiana (De Sica, Fellini, Antonioni, Pasolini, Visconti e a Cavani), o cinema crítico-social de Kazan, o transcendentalista de Bergman, o suspense do mestre Hitchcock, o intimismo de Godard e Resnais, o cinema amoroso-introspectivo de Rohmer e aínda a máis pura ciencia ficción (Kubrick).

Ora ben, cómpre facer notar tamén que o cinema galego non ten cabida no libro por razóns ben transparentes: simplemente non estaba o suficientemente desenvolvido como para tomar corpo neste volume perfectamente orquestrado e inzado de filmes claves para o cinema de calquera tempo. Secasí, o elemento cinematográfico de noso –e os autores con el relacionados– tampouco están totalmente ausentes nestas planas e afloran aquí e acolá. Poño por caso: nun poema baseado nun guión cinematográfico de María Xosé Queizán; na cita –con referencia fílmica incluída– de Manuel María na poematización de Der Blaue Engel; noutra cita –tamén con alusións fílmicas, desta volta a Walt Disney– de Celso Emilio Ferreiro que encabeza o poema sobre Bambi; ou nos versos de Ferrín que acompañan a composición 2001, a Space Odissey, onde se alude a varios filmes clásicos da ciencia ficción como o do propio Kubrik e doutros como Godard, Lang ou Hitchcock, unha poesía esta na que, amais, hai unha forte presenza da xeografía e a literatura galegas.

Volver ler as páxinas de Cinepoemas é atoparse cunha das raiceiras na que logo medrarían moitos dos versos das e dos poetas de promocións posteriores, que fixeron da amalgama da linguaxe fílmica e a poética unha bandeira multiartística e mestiza sen a que dificilmente pode entenderse o noso presente literario. Os fotogramas líricos do escritor lucense son un encadre posible para estes máis recentes tiros de cámara versais. Palabras como flashes para unha singularísima cinepoética.